شما چگونه به این نتیجه می رسید که در یک انتخابات شرکت کنید یا نه؟ به نظر من سه مدل پاسخ برای این سوال وجود دارد:

۱- مدل ترجیح: یعنی اگر بین گزینه های موجود یکی را به بقیه ترجیح دادید در انتخابات شرکت می کنید. طبعا اگر همه گزینه ها برایتان هم ارزش باشند در انتخبات شرکت نمی کنید. توجه داشته باشید احتمال دارد از همه گزینه ها به یک اندازه متنفر باشید یا به یک اندازه به آنها ایمان داشته باشید اما به دلیل آنکه هیچ یک را بر دیگری ترجیح نمی دهید در انتخابات شرکت نمی کنید.

۲-  مدل تاثیر: ابتدا بررسی می کنید که چقدر نتیجه آرا می تواند در آینده تان موثر باشد اگر احساس کردید که این تاثیر از حداقل مورد نظرتان بیشتر است آنگاه شرکت می کنید. توجه داشته باشید که این حداقل کاملا شخصی است یعنی می تواند برای هر رای دهنده بالقوه یک مقدار منحصر به فرد داشته باشد.

۳- مدل تکلیف: مهم نیست نتیجه آرا چقدر موثر باشد حتی اگر همه گزینه ها برایتان یکسان باشد باز هم در انتخابات شرکت می کنید.

بر اساس این تقسیم بندی سوالات زیر برای تحلیل سرنوشت هر انتخاباتی در ایران باید پاسخ داده شود:

o  مردم فعلی ایران بیشتر بر اساس کدام مدل رای میدهند؟

o بیشتر کسانی که در آخرین انتخابات رای ندادند بر اساس مدل اول عمل کردند یا مدل دوم؟ یعنی مثلا بیست و دو سه میلیون نفری که در انتخابات ریاست جمهوری رای ندادند به این دلیل بود که به نظر آنها نتیجه انتخابات تاثیری در آینده شان نداشت یا برای آنها معین با احمدی نژاد تفاوتی نداشت؟ توجه داشته باشید بخش مهمی از واجدین شرایط رای دادن چندان اطلاعی از سوابق و تحلیلهای این کاندیداها نداشتند.

o  رسانه های موجود به ویژه صدا و سیما در کدام یک از مدلهای فوق مرجعیت و اثر گذاری بیشتری دارند؟

o آیا می توان پیش بینی کرد که بعضی گروههای اجتماعی مثلا دانشجویان, زنان یا رای اولیها فعلا بر اساس کدام مدل رای می دهند و اگر آری کدام گروهها بر طبق کدام مدل؟

o  با توجه به این مدلها یک حزب الزاما باید در همه انتخابات فهرست کاندیدا ارائه دهد؟

دهها سوال دیگر می توان به این فهرست اضافه کرد که می تواند در تدوین استراتژی انتخاباتی احزاب ضروری یا موثر باشد.