از دوستی شنیدم که وزارت ارشاد تصمیم گرفته از ابتدای سال ۸۶ یارانه کاغذ را که به ناشران تعلق می گرفت برداشته و به جایش به آنها وام کم بهره بدهد و بن کتاب در کشور توزیع کند. تصور می کنم این کار باعث بهبود اقتصاد نشر شود به این دلایل:

۱- دادن یارانه به ناشران مثل تمام حوزه های دیگری که کالای یارانه ای توزیع می شود منبع فساد شده است. ناشران زیادی را می شناسم که از ارشاد کاغذ ارزان می گیرند و به قیمت آزاد در ظهیر الدوله می فروشند و از این اختلاف قیمت، کلی سود می برند.

۲- دادن وام با بهره کم، ابزار اقتصادی مناسب تری است. دلیلی ندارد ناشری که بنگاهش را درست و اقتصادی مدیریت نمی کند و توان سیاست گذاری و تامین منابع صحیح را ندارد به زور یارانه سرپا بماند. تا جائی که می دانم حدود 7هزار ناشر در ایران فعالند واضح است که بازار نشر ضعیف ما این همه ناشر نیاز ندارد. اما ناشری که موظف به باز پرداخت وام است چاره ای جز مدیریت بهتر ندارد در غیر این صورت اگر تعطیل شود و پول مملکت را هدر ندهد بهتر است.

۳- من به شدت با دادن بن به مصرف کننده موافقم چون حق انتخاب را به مشتری می دهد. دقیقا نمی دانم الان مبنای تخصیص کاغذ به ناشران چیست اما هر چه باشد واضح است که این کار اقتصادی انجام نمی شود. مثلا نمی فهمم چرا این همه کتابهای شعر و مجوعه داستان از افراد گمنام و کم تجربه منتشر می شود. آیا اصلا کسی اینها را می خواند و اگر منتشر نشوند کدام اتفاق تلخ فرهنگی روی می دهد؟ اما ناشری که در ازای مشتری گرائی و توجه به ذائقه مشتری کار نمی کند چون سهم از پیش معینی از کاغذ یارانه ای دارد خیالش از حداقلی از سود راحت است و چنین کتابهائی را به دلایل دیگر منتشر می کند. اما وقتی بن به خواننده داده می شود اوست که تصمیم می گیرد با این بن چه کتابی را بخرد و عملا او تعیین می کند کدام ناشر استحقاق دریافت یارانه را دارد. این روند بعد از مدتی ناشران را به سوی مشتری گرائی سوق می دهد.

۴- البته در این شرایط باید نگران ناشران نخبه گرا بود. چون مخاطبان آنها اندک است. اما به نظرم اگر تعداد این ناشران نخبه گراهم منطقی شود آنها هم در این شرایط منتفع می شوند چون کل بازار نشر رونق خواهد یافت.

اینها که گفتم معنایش این نیست که این سیاست به هر روشی اجرا شود موفق است و قدرت نظام بیمار اداری را در کند کردن و انحراف برنامه ها را هم فراموش نکرده ام اما کلیت این سیاست از سیاست قبلی بهتر است.